- Nhiễm trùng dịch báng là gì?
Bệnh nhân xơ gan giai đoạn nặng (mất bù) thường có tình trạng cổ chướng, dịch thấm vào ổ bụng gây báng bụng, dịch này gọi là dịch báng.
Nhiễm trùng dịch báng hay còn gọi là viêm phúc mạc nhiễm khuẩn tiên phát là tình trạng dịch trong ổ bụng bị nhiễm trùng, đa số do các vi khuẩn đường ruột gây ra. Thường gặp chủ yếu ở bệnh nhân xơ gan mất bù.
Tình trạng này xảy ra tự nhiên, cần phân biệt với bệnh viêm phúc mạc thứ phát do bị thủng dạ dày hay ruột, áp xe ổ bụng.
- Những bệnh nhân nào có nguy cơ bị nhiễm trùng dịch báng?
Bệnh nhân xơ gan báng bụng nếu có các yếu tố sau sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng dịch báng:
– Nồng độ protein dịch màng bụng < 1g/dL
– Xuất huyết tiêu hóa do vỡ tĩnh mạch thực quản giãn
– Đã từng bị nhiễm trùng dịch báng trước đó
- Làm sao nhận biết bệnh nhân bị nhiễm trùng dịch báng?
Bệnh nhân xơ gan báng bụng cần lưu ý bị nhiễm trùng dịch báng khi có một trong các dấu hiệu sau:
– Bụng báng to nhanh, chướng bụng.
– Đau bụng (có thể chỉ đau âm ỉ).
– Sốt (có thể chỉ sốt nhẹ), ớn lạnh, hoặc hạ thân nhiệt
– Tim đập nhanh, thở nhanh
– Tiêu lỏng khác thường hoặc ói, cảm giác mệt mỏi khác thường.
– Tiêu phân đen, nôn ói ra máu
– Rối loạn tri giác: lừ đừ, ngủ nhiều, nói lú lẫn…
Khi có một trong những dấu hiệu trên, bệnh nhân cần phải đến bệnh viện ngay để bác sĩ chọc dịch ổ bụng lấy dịch báng làm xét nghiệm chẩn đoán và cấy vi trùng để xác định tác nhân nhiễm trùng báng, đồng thời làm một số xét nghiệm cần thiết khác để đánh giá trình trạng bệnh nhân.
- Điều trị nhiễm trùng dịch báng như thế nào?
Nhiễm trùng báng cần phải nhập viện và điều trị càng sớm càng tốt để tránh rơi vào tình trạng nhiễm trùng nặng hơn như nhiễm trùng huyết, có thể nguy hiểm tính mạng.
Bệnh nhân cần được truyền kháng sinh bằng đường tĩnh mạch một lần hoặc nhiều lần trong ngày tùy loại kháng sinh. Có thể kết hợp truyền albumin nếu có nguy cơ suy thận.
Sau khi truyền kháng sinh, bệnh nhân có thể được chọc dò lại dịch màng bụng để theo dõi đáp ứng với điều trị nếu bác sĩ thấy cần thiết.
Sau đợt điều trị, bệnh nhân cần uống thuốc kháng sinh lâu dài để dự phòng nhiễm trùng dịch báng tái phát.
- Làm sao để tránh bị nhiễm trùng dịch báng?
Bệnh nhân cần tuân thủ điều trị, uống đủ thuốc, tái khám theo hẹn để kiểm soát tốt tình trạng bệnh, hạn chế việc tạo dịch báng.
- Điều quan trọng cần nhớ
Tuy nhiên việc phòng ngừa hiệu quả tích cực nhất là phát hiện điều trị sớm nguyên nhân gây tổn thương gan như viêm gan siêu vi B hoặc C, bệnh gan nhiễm mỡ, tránh sử dụng rượu bia, phòng ngừa biến chứng xơ gan. Bởi vì, khi đã bị xơ gan mất bù rồi thì rất khó tránh khỏi những trường hợp nhiễm trùng tái đi tái lại và thường gặp nhất là nhiễm trùng dịch báng.
BS. Hồ Quang Thuận – Khoa Nội Tiêu Hóa – Bệnh Viện Hoàn Mỹ Sài Gòn
